Ένας μικρός κτηνοτροφικός συνεταιρισμός στη νότια Πελοπόννησο, που αριθμεί περίπου 1.200 παραγωγούς φέτας, είχε βάλει ψηλά τον πήχη για το 2025: να ανοίξει τις πόρτες της αμερικανικής αγοράς στο παραδοσιακό ελληνικό τυρί.
Ωστόσο, το όνειρο αυτό απειλείται σοβαρά από την απόφαση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να επιβάλει νέο κύμα δασμών στις εισαγωγές, μεταξύ των οποίων και στα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Το 2019 η Ελλάδα είχε καταφέρει να εξασφαλίσει την εξαίρεση της φέτας από τους αμερικανικούς δασμούς. Τώρα, όμως, με τους νέους φόρους ύψους 10% (και 20% για ευρωπαϊκά προϊόντα), η κατάσταση αλλάζει άρδην.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη πού θα καταλήξει το κόστος: αν θα το επωμιστεί ο καταναλωτής ή θα το απορροφήσει η αλυσίδα παραγωγής», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίνος Λάτσης, γενικός διευθυντής του συνεταιρισμού, μιλώντας στο Reuters, μέσα από τον χώρο του τυροκομείου όπου φυλάσσονται 6.000 βαρέλια ώριμης φέτας.
Ο συγκεκριμένος συνεταιρισμός, με έδρα τα Καλάβρυτα, είναι ένας από τους βασικούς παραγωγούς φέτας από πρόβειο γάλα στη χώρα, με ετήσια παραγωγή 5.000 τόνων, που προορίζονται για την εγχώρια αγορά.
Η συνολική παραγωγή φέτας στην Ελλάδα πέρυσι ανήλθε στους 140.000 τόνους, με την αξία της να φτάνει τα 800 εκατ. ευρώ. Οι ΗΠΑ απορρόφησαν περίπου το 8% των εξαγωγών – μια αγορά που διπλασίασε τον όγκο της μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια.
Τώρα, οι νέοι δασμοί δημιουργούν έντονη ανησυχία στις ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πιθανή μείωση των εξαγωγών φέτας στην Αμερική ακόμη και κατά 50%.
«Δεν νομίζω ότι αυτή τη φορά η φέτα θα τη γλιτώσει», δήλωσε ο Χρήστος Αποστολόπουλος, επικεφαλής της Ένωσης Γαλακτοβιομηχανιών Ελλάδας. «Πρέπει να κινηθούμε άμεσα και να αναζητήσουμε νέες διεξόδους για τις ποσότητες που δεν θα απορροφήσει η αμερικανική αγορά».
Παρά τις δυσκολίες, ο συνεταιρισμός των Καλαβρύτων δεν εγκαταλείπει το σχέδιό του για διεθνή επέκταση. «Παραμένουμε αισιόδοξοι. Ακόμα και με αυτά τα εμπόδια, η αμερικανική αγορά είναι τεράστια και, αργά ή γρήγορα, θα βρούμε τον δρόμο μας σε αυτήν», δήλωσε ο κ. Λάτσης.
Το μόνο βέβαιο είναι πως για τους Έλληνες παραγωγούς φέτας, η νέα εμπορική πολιτική των ΗΠΑ επαναφέρει στο τραπέζι τη συζήτηση για στρατηγική εξαγωγών και αναζήτηση εναλλακτικών αγορών, χωρίς να χάνονται από το στόχαστρο οι μεγάλες διεθνείς ευκαιρίες.