Κέρδος

Κέρδος

Με μικρά κέρδη κλείνει το Χρηματιστήριο Αθηνών τις τελευταίες ημέρες. Όπως αντιλαμβανόμαστε, ολοκληρώνει τις εργασίες του με οικονομική ωφέλεια, με έχοντας έσοδα και όχι ζημίες. Έσοδα, χρηματικά πλεονάσματα οφέλη είναι και μερικές από τις κυριότερες σημασίες της λέξης.

Τό κέρδος, το? κέρδεος κέρδους με πληθυντικό τά κέρδεα και κέρδη, αβέβαιης ετυμολογίας. Θα μπορούσε να αναχθεί ετυμολογικά στην ινδοευρωπαϊκή ρίζα *kerda- που σημαίνει επιδέξιος και επιτήδειος. Για αυτό το λόγο έχουμε τον κερδαλέο, που είναι ο επικερδής και ο πονηρός, μια που η ωφέλεια κάποτε – κάποτε συνδέεται με την πονηριά. Ένα όνομα για την αλεπού ήταν κερδαλέη ή κερδώ, αφού το συμπαθητικό ζωάκι μηχανεύεται χίλια δυο τεχνάσματα μέσα στην νύχτα, για να επιβιώσει αυτή και τα μικρά της.

Πρώτος την χρησιμοποιεί ο Όμηρος. Οι μνηστήρες στην Οδύσσεια κακά κέρδεα βουλεύουσιν (σκέφτονται κακά για τον Οδυσσέα και το σπίτι του, ψ 217). Εκτός από τις απολαβές ηθικές και υλικές που δήλωνε, ο λεκτικός τύπος έχει να κάνει και με την αγάπη και την επιθυμία για κέρδη. ?νδρας τό κέρδος πολλάκις διώλεσεν θα πει ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη (στ. 222), εννοώντας ότι τους ανθρώπους πολλές φορές τους κατέστρεψε η αγάπη για το κέρδος.

Υπήρχε και ο κερδ?ος ?ρμ?ς. Ο θεός Ερμής ως θεός που ταξίδευε προστάτευε το εμπόριο. Σε κάθε ελληνική πόλη υπήρχε άγαλμά του και σε αυτόν αποδίδεται η επινόηση των μέτρων και των σταθμών. Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών έχει στην είσοδό του ένα άγαλμα του θεού Ερμή, αλλά και το εμπορικό του σήμα είναι ο θεός Ερμής. Κάθε δραστηριότητα που κάνουμε χάριν του κέρδους λέμε ότι την προσφέρουμε στον κερδώο Ερμή.

Κέρδος, λοιπόν, καθετί που αποκομίζει κανείς. Ισχνά τα κέρδη αυτήν την εποχή και να δούμε και για πόσο ακόμη. Οι επιχειρήσεις δεν αποφέρουν κέρδη και, αν αποφέρουν, φροντίζει το κράτος να τις υπερφορολογεί. Τα καθαρά κέρδη είναι λιγοστά και η κάθε επιχείρηση δεν κάνει κατακράτηση κερδών, δεν τα αξιοποιεί για την αύξηση του κεφαλαίου της ή την χρηματοδοτική της ανεξαρτησία. Όσες επιχειρήσεις συνεχίζουν την δραστηριότητά τους στην Ελλάδα και δεν αποφάσισαν να φύγουν στο εξωτερικό ίσως, μετά από λίγο, να αξιολογήσουν αυτήν τους την επιθυμία ως διαφυγόν κέρδος, ως απώλεια από μια ενέργεια που δεν έκαναν.

Κερδίζω, κερδοφόρος, κερδοφορία μερικά ομόρριζα. Αλλά και η κερδοσκοπία, στην επίτευξη κέρδους αποβλέπει και μάλιστα με την χρήση αθέμιτων μέσων.

Εμείς λεξιλογούμε, όπως πάντα, και θα κλείσουμε με την ευχή, σε όλα τα μέτωπα να κερδίσουμε το χαμένο χρόνο και όχι μόνον τις εντυπώσεις. Και ίσως κερδίσουμε και το στοίχημα και κλείσει επιτέλους η πολυπόθητη αξιολόγηση. Θα είναι πραγματικό κέρδος για την χώρα μας.


(Φωτ: Ο θεός Ερμής, από ερυθρόμορφο αγγείο. Παριστάνεται να φορά το ταξιδιωτικό πλατύγυρο καπέλλο, πέτασο, τα φτερωτά σανδάλια και να κρατά το κηρύκειο)